Jak czytać Deklaracje ŚPD (EPD) dla stali budowlanej? Praktyczny przewodnik po metodologii

Jak czytać Deklaracje ŚPD (EPD) dla stali budowlanej? Praktyczny przewodnik po metodologii

Czym jest EPD i po co się je analizuje?

Deklaracja Środowiskowa Produktu (EPD – Environmental Product Declaration) typu III to dokument, który pokazuje faktyczny wpływ wyrobu na środowisko w oparciu o tzw. analizę cyklu życia (LCA). Dla inżynierów i specjalistów ds. zakupów EPD jest tym, czym etykieta z kalorycznością na produktach spożywczych – zestawieniem twardych danych pozbawionym marketingowych upiększeń.

W przypadku wyrobów Walcowni Ostrowieckich WOST S.A., kluczowym dokumentem jest Świadectwo nr 360/2022 wydane przez Instytut Techniki Budowlanej (ITB). Oto jak należy interpretować zawarte w nim dane.

1. Struktura analizy, czyli co kryje się pod symbolami A1-A3?

Zgodnie z normą EN 15804+A2, ślad węglowy wyrobów hutniczych opuszczających bramę zakładu (zasada Cradle-to-Gate – od kołyski do bramy fabryki) podaje się w podziale na trzy kluczowe moduły. W przypadku WOST S.A. wygląda to następująco:

[A1: Surowce] ──> [A2: Transport] ──> [A3: Produkcja w Ostrowcu] ──> Gotowy Produkt

• Moduł A1 (Wydobycie i produkcja surowców): Obejmuje ślad węglowy wbudowany w surowiec (kęsiska stalowe). W WOST wskaźnik ten jest optymalizowany poprzez wybór dostawców hutniczych pracujących w technologii pieców elektrycznych (EAF) przetwarzających złom lub certyfikowanych linii konwertorowych (BOC) zgodnych z wymaganiami DNV.
• Moduł A2 (Transport do zakładu): Uwzględnia odległość i środki transportu, jakimi surowiec trafia do Ostrowca Świętokrzyskiego.
• Moduł A3 (Produkcja wyrobu gotowego): To realne zużycie energii i gazu w samym zakładzie WOST podczas procesu walcowania plastycznego na gorąco.

Ślad węglowy podawany w deklaracji dla końcowego profilu (kątownika, ceownika lub teownika) stanowi sumę matematyczną tych trzech etapów: A1 + A2 + A3.

2. Wskaźnik GWP-fossil: Serce analizy ekologicznej

Najważniejszym parametrem w deklaracji EPD jest GWP-fossil (Potencjał Tworzenia Efektu Cieplarnianego pochodzący z paliw kopalnych), wyrażany w kilogramach ekwiwalentu CO₂ (kg CO₂ eq.) w przeliczeniu na 1 tonę gotowej stali.

Zużycie energii na etapie walcowania (Moduł A3) nie jest szacowane w przybliżeniu. Nadzór nad nim sprawuje certyfikowany System Zarządzania Energią PN-EN ISO 50001:2018-09 (zatwierdzony przez jednostkę badawczą ZETOM Katowice). Stałe opomiarowanie pieców grzewczych, optymalizacja zużycia energii elektrycznej oraz precyzyjny monitoring gazu ziemnego gwarantują, że dane dostarczone do algorytmów ITB odpowiadają rzeczywistej i kontrolowanej emisyjności zakładu.

3. Jak wykorzystać EPD WOST w przetargach i procesie projektowym?

Posługiwanie się zweryfikowaną deklaracją III typu pozwala na bezproblemowe przejście procedur formalnych w dwóch kluczowych obszarach:

1. Zielone Zamówienia Publiczne (GPP): Oferty w przetargach publicznych coraz częściej ocenia się nie tylko przez pryzmat ceny, ale i kryteriów środowiskowych. Połączenie parametrów technicznych (np. tolerancji wymiarowych kątowników wg EN 10056-2 czy ceowników wg EN 10279 potwierdzonych Deklaracją Właściwości Użytkowych) z oficjalnym EPD od ITB pozwala spełnić rygorystyczne wymagania specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ).
2. Integracja z systemami BIM: Architekci i konstruktorzy mogą bezpośrednio przepisać wartość wskaźnika GWP z deklaracji EPD do cyfrowego modelu budynku. Umożliwia to bieżące kontrolowanie i raportowanie sumarycznego śladu węglowego całej wznoszonej konstrukcji.
3. Zgodność z Kodeksem Postępowania: Zgodnie z oficjalnym Kodeksem Postępowania Walcowni Ostrowieckich WOST S.A., przejrzystość ekologiczna idzie w parze z ładem korporacyjnym i systemami zarządzania jakością ISO 9001:2015 (certyfikat nr 2296/09/2017/1).

Podsumowanie

Deklaracja EPD ITB nr 360/2022 to klucz do obiektywnej oceny inwestycji. Dzięki niej dekarbonizacja i ograniczenie emisyjności budynków stają się procesem mierzalnym, opartym na certyfikowanych danych energetycznych i technologicznych.

Pełny dokument deklaracji środowiskowej (EPD) zatwierdzony przez Instytut Techniki Budowlanej oraz powiązane załączniki asortymentowe są dostępne dla inżynierów i inwestorów na oficjalnej stronie internetowej wostsa.com.